ఇళ్ల కోసం.. వేల ఎకరాల వేట!

• ఐదేళ్లలో దేశవ్యాప్తంగా 7,714 ఎకరాల భూమి లావాదేవీలు..
• హైదరాబాద్‌ సహా 33 నగరాల్లో డెవలపర్ల దూకుడు

దేశంలో నివాస ప్రాజెక్టులకు డిమాండ్‌ పెరుగుతుండటంతో రియల్‌ ఎస్టేట్‌ డెవలపర్లు భారీగా భూమిని సమీకరిస్తున్నారు. 2021 జనవరి నుంచి 2026 మార్చి వరకు దేశవ్యాప్తంగా 7,714 ఎకరాల భూమి నివాస ప్రాజెక్టుల కోసం లావాదేవీ అయినట్లు కుష్ మన్ అండ్ వేక్ ఫీల్డ్ నివేదిక వెల్లడించింది. ఇదే కాలంలో నివాస, కార్యాలయాలు, లాజిస్టిక్స్‌, పారిశ్రామిక, డేటా సెంటర్‌ తదితర ప్రాజెక్టుల కోసం మొత్తం 18,158 ఎకరాలు చేతులు మారాయి. 2021–మార్చి 2026 మధ్య 33 నగరాల్లో 880కి పైగా భూ లావాదేవీలు జరిగాయి. వీటి ద్వారా భవిష్యత్తులో సుమారు 1.4 బిలియన్‌ చదరపు అడుగుల నిర్మాణ విస్తీర్ణం అందుబాటులోకి వచ్చే అవకాశం ఉందని నివేదిక అంచనా వేసింది. భూమి సమీకరణలో నేరుగా కొనుగోలుకే డెవలపర్లు ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. మొత్తం లావాదేవీల్లో 10,910 ఎకరాలు అవుట్‌రైట్‌ కొనుగోళ్ల ద్వారా సమకూరాయి. జాయింట్‌ వెంచర్‌, జాయింట్‌ డెవలప్‌మెంట్‌ ఒప్పందాల ద్వారా 4,405 ఎకరాలకు పైగా, లీజు విధానంలో సుమారు 2,520 ఎకరాలు సమీకరించారు.

హైదరాబాద్‌ కూడా కీలక మార్కెట్‌

భూమి సమీకరణ జరిగిన 33 నగరాల్లో హైదరాబాద్‌, విశాఖపట్నం కూడా ఉన్నాయి. ఐటీ, జీసీసీలు, ఫార్మా, లైఫ్‌సైన్సెస్‌, మెరుగవుతున్న మౌలిక వసతుల కారణంగా హైదరాబాద్‌లో నివాస డిమాండ్‌ కొనసాగుతోంది. కొకాపేట, నార్సింగి, ఫైనాన్షియల్‌ డిస్ట్రిక్ట్‌, గచ్చిబౌలి వంటి ప్రాంతాల్లో భూమి ధరలు పెరగడంతో కొత్త ప్రాజెక్టుల కోసం నగర శివార్లు, అభివృద్ధి చెందుతున్న కారిడార్ల వైపు డెవలపర్లు దృష్టి సారించే అవకాశం ఉంది. అయితే హైదరాబాద్‌లో లావాదేవీ అయిన భూమి విస్తీర్ణానికి సంబంధించిన ప్రత్యేక గణాంకాన్ని నివేదిక వెల్లడించలేదు.

మౌలిక వసతుల వెంట అభివృద్ధి

కొత్త రహదారులు, మెట్రో మార్గాలు, ఎక్స్‌ప్రెస్‌వేలు, విమానాశ్రయాలు, పారిశ్రామిక కారిడార్ల అభివృద్ధి రియల్‌ ఎస్టేట్‌ భూములపై ఆసక్తిని పెంచుతోంది. ఇప్పటికే అభివృద్ధి చెందిన ప్రాంతాల్లో భూమి కొరత, అధిక ధరల నేపథ్యంలో డెవలపర్లు ముందుగానే భూమిని సమీకరించి ‘ల్యాండ్‌ బ్యాంక్‌’ ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. పెద్ద భూకమతాలు అందుబాటులోకి రావడంతో గేటెడ్‌ కమ్యూనిటీలు, టౌన్‌షిప్‌లు, మిక్స్‌డ్‌ యూజ్‌ ప్రాజెక్టులు చేపట్టేందుకు అవకాశం పెరుగుతోంది. భూ యజమానులతో భాగస్వామ్యంగా చేపట్టే జాయింట్‌ డెవలప్‌మెంట్‌ మోడల్‌ కూడా విస్తరిస్తోంది.

భూమి కొనుగోలు చేసిన వెంటనే ప్రాజెక్టులు మార్కెట్‌లోకి రావు. అనుమతులు, భూమి అభివృద్ధి, నిర్మాణం వంటి ప్రక్రియలకు సమయం పడుతుంది. అయినప్పటికీ ఈ స్థాయిలో భూమి సమీకరణ జరగడం వల్ల రాబోయే సంవత్సరాల్లో కొత్త నివాస ప్రాజెక్టుల సరఫరా పెరిగే అవకాశం ఉంది. మొత్తంగా చూస్తే.. దేశంలో ఇళ్లకు డిమాండ్‌ కొనసాగుతుండటంతో డెవలపర్లు నిర్మాణానికి ముందుగానే భూమిని సమీకరించడంపై దృష్టి పెడుతున్నారు. ఐదేళ్లలో 7,714 ఎకరాలు కేవలం నివాస ప్రాజెక్టుల కోసం లావాదేవీ కావడం దీనికి నిదర్శనం. మరోవైపు మొత్తం 18,158 ఎకరాల లావాదేవీలు.. భారత రియల్‌ ఎస్టేట్‌ మార్కెట్‌ విస్తరణ ఎంత పెద్ద స్థాయిలో జరుగుతోందో సూచిస్తున్నాయి.