ఉద్యోగుల ప్రయాణమే కీలకం..

-          ఆఫీస్ స్పేస్ విషయంలో 70% సంస్థల ప్రాధాన్యం ఇదే

ఆఫీస్‌ స్థలాన్ని ఎంపిక చేసుకునేటప్పుడు ఉద్యోగుల రాకపోకలు, కనెక్టివిటీయే అత్యంత కీలక అంశాలుగా ఉన్నాయి. ఉద్యోగులు రోజూ ప్రయాణించే సమయం పెరుగుతుండటం, ట్రాఫిక్‌ సమస్యలు తీవ్రం కావడం, ఉద్యోగుల వర్క్‌-లైఫ్‌ బ్యాలెన్స్‌పై ప్రయాణం ప్రభావం చూపుతుండటంతో ఈ అంశాలకు ప్రాధాన్యం పెరిగింది. 70 శాతం సంస్థలు ఆఫీస్ స్పేస్ తీసుకునే ముందే ఈ విషయాలనే పరిగణనలోకి తీసుకుంటున్నాయని సీబీఆర్ఈ తాజా నివేదిక వెల్లడించింది. ముఖ్యంగా మెట్రో, రైలు, బస్సులు వంటి ప్రజా రవాణా సౌకర్యాలకు దగ్గరగా ఉన్న ఆఫీస్‌ ప్రాంగణాలకు డిమాండ్‌ పెరుగుతోంది. మెరుగైన ప్రజా రవాణా సదుపాయం ఉన్న ప్రాంతంలో ఆఫీస్‌ తీసుకునేందుకు దాదాపు 18 శాతం సంస్థలు అదనపు ప్రీమియం చెల్లించేందుకు కూడా సిద్ధంగా ఉన్నాయి. అంటే కంపెనీలకు ఇప్పుడు కేవలం చదరపు అడుగు అద్దె ఎంత అన్నదే కాకుండా.. ఉద్యోగులను ఆఫీసుకు తీసుకురావడానికి అయ్యే సమయం, ఇబ్బంది కూడా ఆస్తి విలువలో భాగంగా మారుతోంది.

ట్రాఫిక్‌.. ఉద్యోగుల సమయం కీలకం

పెరుగుతున్న నగర జనాభా, వాహనాల సంఖ్యతో అనేక మెట్రో నగరాల్లో రోజువారీ ప్రయాణ సమయం పెరుగుతోంది. దీని ప్రభావం ఉద్యోగుల ఉత్పాదకత, ఉద్యోగ సంతృప్తిపై పడుతోంది. దీంతో సంస్థలు ఆఫీస్‌ లొకేషన్‌ను ఎంపిక చేసుకునే సమయంలో ప్రధాన రహదారులు, మెట్రో స్టేషన్లు, రైల్వే స్టేషన్లు, ఎయిర్‌పోర్ట్‌ కనెక్టివిటీ వంటి అంశాలను పరిశీలిస్తున్నాయి. ఇది వాణిజ్య రియల్‌ ఎస్టేట్‌ డెవలపర్లకు కూడా కొత్త సంకేతాలను ఇస్తోంది. కనెక్టివిటీ ఉన్న ప్రాంతాల్లోని కమర్షియల్‌ ప్రాజెక్టులకు అద్దెలు, ఆక్యుపెన్సీ పరంగా మెరుగైన అవకాశాలు ఉండే అవకాశం ఉంది. భవనం ఎంత ఆధునికంగా ఉన్నా.. ఉద్యోగులు సులభంగా చేరుకోలేని ప్రాంతంలో ఉంటే కంపెనీలకు అది ఆకర్షణీయంగా ఉండకపోవచ్చని ఈ నివేదిక సూచిస్తోంది.

మరోవైపు కంపెనీల ఆందోళన కేవలం రవాణా సమస్యలకే పరిమితం కాలేదు. 50 శాతం సంస్థలు గాలి నాణ్యత, వాయునాణ్యత సూచీ (ఏక్యూఐ) స్థాయిలను ప్రధాన మౌలిక వసతుల ముప్పుగా గుర్తించాయి. ఉద్యోగులు ఎక్కువ సమయం గడిపే కార్యాలయ పరిసరాల్లో కాలుష్యం పెరగడం వారి ఆరోగ్యం, అనుభవం, పనితీరుపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉండటంతో సంస్థలు ఈ అంశాన్ని కూడా పరిగణనలోకి తీసుకుంటున్నాయి. అలాగే 31 శాతం సంస్థలు నీటి లభ్యత, నాణ్యతను, మరో 29 శాతం సంస్థలు వ్యర్థాల నిర్వహణ, పారిశుద్ధ్య సమస్యలను కార్యాలయ కార్యకలాపాలకు అంతరాయం కలిగించే అంశాలుగా పేర్కొన్నాయి. అంటే భవిష్యత్తులో కమర్షియల్‌ ప్రాజెక్టుల ఎంపికలో భవనం లోపలి సౌకర్యాలతో పాటు.. చుట్టుపక్కల ప్రాంతంలోని మౌలిక వసతుల నాణ్యత కూడా కీలకం కానుంది.

హైదరాబాద్‌ వంటి నగరాలకు కీలక సంకేతం

ఈ మార్పు హైదరాబాద్‌ వంటి వేగంగా విస్తరిస్తున్న ఐటీ, వాణిజ్య నగరాలకు కూడా కీలకమైనదే. గచ్చిబౌలి, ఫైనాన్షియల్‌ డిస్ట్రిక్ట్‌, రాయదుర్గ్‌, నానక్‌రామ్‌గూడ, కోకాపేట వంటి ప్రాంతాల్లో భారీగా ఆఫీస్‌ స్పేస్‌ అభివృద్ధి చెందుతున్న నేపథ్యంలో మెట్రో, రోడ్డు, పబ్లిక్‌ ట్రాన్స్‌పోర్ట్‌ కనెక్టివిటీ భవిష్యత్తులో కమర్షియల్‌ రియల్‌ ఎస్టేట్‌ విలువను నిర్ణయించే అంశాల్లో ఒకటిగా మారవచ్చు. దేశవ్యాప్తంగా కార్యాలయ మార్కెట్‌ కూడా విస్తరణ దిశలోనే ఉందని ఇటీవలి సీబీఆర్ఈ నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. “ఆఫీస్‌ ఎక్కడ ఉంది?” అనే ప్రశ్న నుంచి “అక్కడికి ఉద్యోగులు ఎంత సులభంగా చేరుకోగలరు?” అనే దిశగా కార్పొరేట్‌ రియల్‌ ఎస్టేట్‌ మార్కెట్‌ మారుతోంది. భవిష్యత్తులో రవాణా సదుపాయాలు, కాలుష్య నియంత్రణ, నీరు, పారిశుద్ధ్యం వంటి నగర మౌలిక వసతులు మెరుగ్గా ఉన్న ప్రాంతాలకు కమర్షియల్‌ డిమాండ్‌ మరింత పెరిగే అవకాశముంది.